Legakker Groot Vogelenzang
Proef- en demonstratieproject biedt kansen voor natuur- en landschapherstel
Van 2005 tot 2007 is door Watersnip Advies een proef en demonstratieproject uitgevoerd om een tradiotionele legakker te herstellen in de plas Groot Vogelenzang, onderdeel van de Reeuwijkse plassen. Van oorsprong heeft een legakker de functie om de achterliggende weg die bij vervening gespaard is, te beschermen tegen afkalving. De legakker is landschappelijk van grote waarde en biedt door de lage begroeing een kansrijke leefomgeving voor flora en fauna.
De eigenaar van de legakker wilde graag een duurzame, natuurvriendelijke oever aanleggen, die goed te onderhouden is. Samen met de gemeente Reeuwijk is besloten tot uitbreiding van het gebied en om een proef- en demonstratieproject neer te zetten. Met de resultaten kunnen ook andere legakkers in de Reeuwijkse plassen worden hersteld.
Bij nader onderzoek bleek dat de kwaliteit van de legakker slechter was dan gedacht. De legakker was verruigd en begroeid met bomen. Door beschaduwing van de oevers was de waterkwaliteit verslechterd en waren de dichte oevervegetaties verdwenen, zoals Lisdodde en Riet. Hiermee waren ook de moeras- en rietvogels vertrokken. De oevers brokkelden af en stonden duidelijk bloot aan golfafslag van het passerende vaarverkeer. Ook was duidelijk chemische verwering zichtbaar. Door vervuiling van het water met o.a. uitspoelstoffen van landbouw, ontstaat een ongunstig klimaat voor waterplanten.
Streven binnen het project was om de legakker weer te herstellen zoals het was in1929, met aan de zuidzijde kleurrijke ruigtekruiden en aan de noordzijde hogere oevervegetatie met Lisdodde en Riet. Daarvoor warden enkele bomen weggezaagd. Diverse oeverconstructies zijn getest alsmede grondsoorten. Na de aanleg in 2006 werden de ontwikkelingen van 2007 tot en met 2009 nauwkeurig gemonitord.
Uit het onderzoek blijkt samengestelde kleigrond het beste te zijn voor de ontwikkeling van planten. Zandige klei blijkt gunstig te werken indien een snelle aanleg nodig is van een oever. Met name soorten als Heen, Hangende zegge en Gele lis doen het goed en ook het riet slaat goed aan. Ongewenste soorten als Pitrus verdwenen weer toen de rietstengels genoeg schaduw gaven. De duurzaamheid van de oeverconstructies bleek na twee jaar nog prima, die effecten zullen pas op lange termijn echt zichtbaar worden.
